Zilver voor Sietse

Zilver voor Sietse op Internationale Chemieolympiade

ENSCHEDE/PRAAG – Van 19 tot en met 29 juli werd de 50e Internationale Chemieolympiade (IChO) gehouden aan de Comenius Universiteit in Bratislava (Slowakije) en de Universiteit voor Chemie en Technologie in Praag (Tsjechië). Voor het eerst in de geschiedenis in twee landen, omdat het  50 jaar geleden is dat de IChO gestart is in Tsjechoslowakije dat toen nog één land was. Het thema van deze olympiade sloot hierbij aan: ‘Back to where it all began’.

303 middelbare scholieren uit 76 landen gingen de strijd met elkaar aan. Sietse Dijt van het Maartenscollege in Haren (Gr) won een zilveren medaille; de laatse keer dat Nederland zilver had, was in 2012. Mees Hendriks van het Stedelijk Gymnasium Leiden en Daan Hoogers van het Stedelijk Gymnasium Breda behaalden brons. Marieke Visscher van het Trinitas Gymnasium in Almere viel helaas net buiten de prijzen, zij kreeg een certificaat van deelname.

Het Nederlandse team werd geselecteerd aan de hand van de uitkomsten van de 39e Nationale Scheikundeolympiade, die eerder dit jaar plaatsvond bij Royal Cosun, een agro-industrieel concern dat voornamelijk ingrediënten voor de levensmiddelenindustrie produceert.

De prijsuitreiking
De prijsuitreiking vond plaats in het Rudolfinum, het concertgebouw in de oude stad van Praag. De voorzitter van de Wetenschappelijke Commissie, Petra Menova, feliciteerde alle deelnemers met het goede resultaat en voegde daar aan toe : ‘Unfortunately only one can win today but no one can lose’. Menova, zelf ook olympiade deelnemer in 2005 en zilver gehaald, prees haar team dat uit dertig jonge wetenschappers bestond met een gemiddelde leeftijd van slechts 32 jaar! Bovendien hebben haar teamgenoten in het verleden ook samen 20 olympische medailles behaald.

De olympiade werd gewonnen door Yichen Nie uit China.

De toetsen
De IChO bestaat uit een praktisch en een theoretisch gedeelte. Bij het practicum voerden de leerlingen twee testreactes uit en analyseerden ze de resultaten met dunnelaagchromatografie en smeltpuntsbepaling. Ook werd Slowaaks mineraalwater onderzocht met een ionenwisselaar en een complexometrische titratie en verder werd een klokreactie bestudeerd waarbij een blauwe lichtflits ontstond. Daan Hoogers verklaarde na afloop tegen de pers: “Het was vijf uur zeer geconcentreerd werken. Ik was volledig gefocust en had geen tijd om wat te eten of drinken.”

Bij de theorietoets werd o.a. het rendement van verbrandingsmotoren voor fossiele brandstoffen vergeleken met dat van brandstofcellen met waterstof of hydrazine. Vervolgens werd bekeken of oplaadbare lithiumbatterijen een bruikbaar alternatief zijn voor de energie die nodig is voor transport in de toekomst. Ook werd de kristalstuctuur geanalyseerd van Boheems granaat, een beroemde Tsjechische halfedelsteen met een bloedrode kleur. Verder werd de werking van antabuse onderzocht, hèt geneesmiddel in de behandeling van alcoholverslaving en werd de synthese van Cidofovir onder de loep genomen, een medicijn dat wordt gebruikt bij de behandeling van virale infecties, overwegend bij patiënten met AIDS.

Het jubileumprogramma
Tijdens deze feestelijke 50e IChO, die een dag langer duurde dan gebruikelijk, was extra veel tijd ingeruimd voor kunst en cultuur. In Slowakije kregen de leerlingen een stadswandeling in Bratislava en gingen ze naar Cerveny Castle voor een middeleeuws programma. Ze bezochten verder Banska Stiavnica  en het actiepark Cunovo. In Tsjechië kregen de leerlingen een rondleiding door een oude waterzuivering, een stadswandeling door Praag en gingen ze naar het Openluchtmuseum in Svaty. Ook waren er tal van sportieve activiteiten en parties tijdens deze tiendaagse zodat ze volop gelegenheid hadden om internationale contacten te leggen en nieuwe vrienden te maken.

De Nederlandse leerlingen werden begeleid door Kees Beers, Dick Hennink en Emiel de Kleijn.
In 2019 wordt de 51e IChO gehouden in Parijs (Frankrijk).

Over de scheikundeolympiade
De nationale scheikundeolympiade is een initiatief van SLO, nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling. Het evenement wordt ondersteund door het ministerie van OCW, ASML, de Vereniging van de Nederlandse Chemische Industrie, de Nederlandse Vereniging voor het Onderwijs in de Natuurwetenschappen, het Lorentz Casimir Lyceum Eindhoven, de Radboud Universiteit, de Rijksuniversiteit Groningen, de Universiteit van Amsterdam, de Vrije Universiteit, Cito Instituut voor Toetsontwikkeling en de Koninklijke Nederlandse Chemische Vereniging.

Noordhoff Uitgevers, Texas Instruments, Uitgeverij Malmberg en Wetenschap in Beeld stellen prijzen beschikbaar.

In 2019 wordt de 40e NSO gehouden bij Avebe (Groningen), een coöperatie van zetmeelaardappeltelers die dan haar 100-jarig bestaansjubileum viert.

2018-08-27T12:47:14+00:00